Trong bức tranh hạ tầng giao thông và chuỗi cung ứng Việt Nam, Công ty Cổ phần Logistics Vicem (Mã chứng khoán: HTV) là cái tên quen thuộc gắn liền với sự phát triển của ngành vật liệu xây dựng. Tiền thân là Xí nghiệp Vận tải Hà Tiên với bề dày lịch sử hơn 25 năm, HTV từng nắm giữ lợi thế tuyệt đối trong việc vận tải xi măng, clinker và nguyên vật liệu nặng tại thị trường khu vực phía Nam.

Tuy nhiên, trước sự chuyển mình dữ dội của ngành logistics và áp lực kinh tế vĩ mô, doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều bài toán thực trạng phức tạp.

1. Phụ thuộc vào ngành cốt lõi & Sự biến động của thị trường xây dựng

Đặc thù kinh doanh của Logistics Vicem gắn liền với Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) và các sản phẩm vật liệu xây dựng.

Sức ép từ thị trường bất động sản – xây dựng: Khi thị trường bất động sản trồi sụt hoặc tiến độ các dự án hạ tầng chậm lại, nhu cầu tiêu thụ xi măng giảm kéo theo sản lượng vận tải đường thủy lẫn đường bộ của công ty bị ảnh hưởng trực tiếp.

Thách thức “bỏ trứng vào một giỏ”: Dù mang lại nguồn doanh thu ổn định, sự phụ thuộc lớn vào một nhóm hàng truyền thống khiến dư địa tăng trưởng đột biến của công ty bị giới hạn khi toàn ngành gặp khó khăn.

2. Cuộc chiến chi phí và sức ép cạnh tranh thị trường

Ngành dịch vụ vận tải và kho bãi hiện nay đang rơi vào cuộc đua tối ưu chi phí gay gắt:

Giá nhiên liệu & Chi phí đầu vào: Biến động giá dầu, chi phí bảo dưỡng phương tiện đường thủy/đường bộ gia tăng. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt lực lượng thuyền viên và nhân sự vận tải có kinh nghiệm cũng tạo ra rào cản không nhỏ.
Sự cạnh tranh gay gắt: Nhiều đơn vị tư nhân tiểu ngạch hoặc các công ty logistics tích hợp mới tham gia thị trường, sẵn sàng hạ giá cước để chiếm thị phần. Điều này vô hình trung làm thu hẹp biên lợi nhuận của các doanh nghiệp vận tải truyền thống.

3. Bài toán nâng cấp hạ tầng & Xu hướng Logistics xanh

Vận tải đường thủy nội địa chiếm tỷ trọng lớn (>80%) trong cấu trúc doanh thu của HTV — đây vừa là lợi thế về chi phí và tải lượng, vừa là thách thức lớn hiện nay:

Phương tiện và công nghệ: Các đội sà lan, xe đầu kéo chuyên dụng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn để nâng cấp, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải và quy định an toàn giao thông đường thủy mới.

Chuyển đổi số: Ngành logistics hiện đại yêu cầu sự minh bạch dữ liệu theo thời gian thực (tracking & tracing, tối ưu lộ trình bằng AI). Các doanh nghiệp có gốc rễ truyền thống như HTV buộc phải đẩy nhanh tốc độ ứng dụng công nghệ để không bị tụt lại so với các tập đoàn logistics tư nhân linh hoạt.

Nhìn vào thực trạng, Logistics Vicem vẫn sở hữu những “nước cờ” chiến lược mà nhiều đối thủ khao khát: hệ thống bến bãi đắc địa tại các nút giao thông trọng điểm phía Nam (như khu vực Thủ Đức, TP.HCM), đội ngũ phương tiện thủy bộ hùng hậu và nền tảng tài chính lành mạnh.

Thực trạng của Logistics Vicem chính là hình ảnh thu nhỏ của các doanh nghiệp vận tải lâu đời tại Việt Nam: giàu kinh nghiệm, sở hữu tài sản nền tảng tốt nhưng chịu áp lực lớn từ sự thay đổi của thị trường. Việc chủ động tái cấu trúc, mở rộng tệp khách hàng và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ là chìa khóa giúp “ông lớn” này duy trì vị thế và vươn xa hơn trong chuỗi cung ứng logistics hiện đại.

Giải pháp

Trong ngành vận tải và dịch vụ kho bãi, đặc biệt với các mặt hàng siêu trọng như xi măng, clinker và vật liệu xây dựng, ranh giới giữa lợi nhuận và thua lỗ thường nằm ở khả năng kiểm soát chi phí vận hành. Là đơn vị vận tải chủ lực với hơn 25 năm bề dày lịch sử, Công ty Cổ phần Logistics Vicem (Mã chứng khoán: HTV) sở hữu lợi thế lớn về hạ tầng bến bãi đắc địa và hệ thống phương tiện thủy – bộ hùng hậu.

Tuy nhiên, đứng trước bối cảnh biến động giá nhiên liệu, thị trường bất động sản trồi sụt cùng sức ép cạnh tranh gay gắt, Logistics Vicem không thể đứng ngoài cuộc đua “chuyên nghiệp hóa và số hóa bộ máy vận hành”. Bước ngoặt quan trọng đã đến khi BrainMark chính thức đồng hành cùng Logistics Vicem triển khai dự án “Xây dựng Hệ thống BSC-KPI” ứng dụng công cụ BrainKPI nằm trong Mô hình Quản trị Đột phá BrainBOS.

1. Giải bài toán “Chi phí ẩn & Thất thoát” bằng Chỉ số đo lường Vận tải – Kho bãi then chốt

Thực trạng: Trước đây, trong vận tải đường thủy (sà lan) và đường bộ, việc quản lý chi phí nhiên liệu, thời gian chờ bốc xếp hay khấu hao phương tiện chủ yếu dựa vào các con số tổng hợp cuối tháng. Điều này khiến ban lãnh đạo khó phát hiện chính xác “chi phí ẩn” phát sinh ở mắt xích nào.

Xây dựng chỉ số đo lường cụ thể: BrainKPI thiết lập các chỉ số định lượng khắt khe cho từng đội xe/sà lan như: Thời gian quay đầu phương tiện (Turnaround Time), Tỷ lệ lấp đầy tải trọng chiều về (Backhaul rate), Mức tiêu hao nhiên liệu chuẩn trên từng km/hải lý.
Giá trị mang lại: Mọi biến động về chi phí hay lãng phí thời gian tại cảng/bãi chờ đều được số hóa và cảnh báo theo thời gian thực, giúp giảm thiểu tối đa tình trạng thất thoát nhiên liệu và tối ưu hóa năng suất khai thác phương tiện.

2. Giải bài toán “Phụ thuộc nguồn hàng truyền thống” bằng KPI Chiến lược Sales & Marketing

Thực trạng: Phần lớn doanh thu của Logistics Vicem đến từ các đơn hàng luân chuyển xi măng nội bộ cho Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM). Khi ngành vật liệu xây dựng gặp khó khăn, lượng hàng sụt giảm ngay lập tức gây áp lực lên doanh thu của HTV.

Phân rã mục tiêu đa dạng hóa khách hàng: BrainKPI giải bài toán này bằng cách chuyển hóa mục tiêu chiến lược của Ban Giám đốc (“Mở rộng tệp khách hàng ngoài ngành”) thành các chỉ số hành động cụ thể cho khối Kinh doanh & Logistics.
Giá trị mang lại: Đội ngũ kinh doanh có KPI định lượng rõ ràng về số lượng hợp đồng mới thu hút từ các ngành hàng container, nông sản, hàng siêu trường siêu trọng ngoài ngành xi măng. Điều này thúc đẩy toàn đội ngũ chủ động “tìm dòng sông mới”, mở rộng thị phần dịch vụ logistics 3PL.

3. Giải bài toán “Sức ỳ bộ máy & Đùn đẩy trách nhiệm” bằng Thẻ KPI định lượng 100%

Thực trạng: Với văn hóa doanh nghiệp có bề dày lịch sử, việc đánh giá nhân sự theo kiểu định tính dễ dẫn đến tình trạng “bình quân chủ nghĩa”, đùn đẩy trách nhiệm giữa bộ phận Điều độ, Vận tải và Quản lý kho bãi.

Chuẩn hóa mô hình liên kết 3 cấp: BrainKPI xây dựng cây mục tiêu xuyên suốt từ Công ty -> Phòng ban/Đội xe -> Cá nhân. Mỗi chức danh (từ Trưởng phòng Logistics đến Đội trưởng đội sà lan, nhân viên kho) đều sở hữu Thẻ KPI với các tiêu chí được đo lường 100% bằng con số.

Gắn KPI với Đãi ngộ: Kết quả đánh giá BrainKPI được kết nối trực tiếp với chính sách thưởng, phạt và lộ trình thăng tiến công bằng.

Giá trị mang lại: Triệt tiêu hoàn toàn tư duy “làm hết giờ”, thay thế bằng tư duy “làm đạt mục tiêu”. Tình trạng chồng chéo trách nhiệm giữa các bộ phận vận hành được giải quyết dứt điểm.

Việc ứng dụng BrainKPI thuộc Mô hình BrainBOS không chỉ là một dự án tư vấn đánh giá hiệu suất đơn thuần, mà là cuộc cách mạng về tư duy quản trị tại Logistics Vicem:

Chuyển từ Quản trị cảm tính sang Quản trị bằng Dữ liệu (Data-driven): Ban lãnh đạo ra quyết định dựa trên các chỉ số hiệu suất đo lường chính xác.
Tối ưu hóa biên lợi nhuận: Kiểm soát chặt chẽ định mức nhiên liệu, thời gian dừng chờ của phương tiện và giảm thiểu chi phí vận hành ẩn.
Kích hoạt tinh thần đội ngũ: Nhân sự làm việc chủ động, có mục tiêu rõ ràng và động lực cống hiến khi thành quả được ghi nhận minh bạch.

Sự kết hợp giữa bề dày kinh nghiệm, năng lực hạ tầng sẵn có của Logistics Vicem và công nghệ quản trị hiện đại BrainKPI từ BrainMark chính là “chiếc chìa khóa vàng”. Đây chính là nền tảng vững chắc giúp thương hiệu HTV giữ vững vai trò mắt xích logistics chiến lược trong hệ sinh thái VICEM, đồng thời tự tin bứt phá, khẳng định vị thế trên thị trường vận tải toàn quốc.

Trong ngành vận tải và dịch vụ kho bãi, đặc biệt là với các mặt hàng siêu trọng như xi măng, clinker và vật liệu xây dựng, ranh giới giữa lãi và lỗ thường nằm ở việc kiểm soát các chi phí ẩn. Đứng trước áp lực biến động giá nhiên liệu, thị trường bất động sản chững lại cùng sức ép cạnh tranh gay gắt, Công ty Cổ phần Logistics Vicem (HTV) đã chủ động tái cấu trúc hệ thống quản trị.

Việc ứng dụng giải pháp BrainKPI thuộc Mô hình BrainBOS (Brain Business Operating System) do BrainMark tư vấn chính là bước ngoặt giúp Logistics Vicem tháo gỡ triệt để bài toán “quản trị cảm tính”, tối ưu hóa vận hành và minh bạch hóa hiệu suất toàn hệ thống.

1. Giải bài toán “Chi phí ẩn & Thất thoát” bằng Chỉ số đo lường FMCG/Logistics then chốt

Trước khi áp dụng BrainKPI, việc quản lý hiệu quả vận tải đường thủy (sà lan) và đường bộ chủ yếu dựa vào các con số tổng hợp cuối tháng. Điều này khiến việc phát hiện các điểm nghẽn chi phí gặp nhiều khó khăn.

Đo lường định mức nhiên liệu & Thời gian quay đầu: BrainKPI giúp thiết lập hệ thống chỉ số đo lường thời gian quay đầu của phương tiện (Turnaround Time), tỷ lệ lấp đầy tải trọng và mức tiêu hao nhiên liệu trên từng km/hải lý.
Kết quả: Nhờ các con số được định lượng chính xác, Logistics Vicem phát hiện và cắt giảm đáng kể các khoản chi phí phát sinh do xe/sà lan nằm bãi chờ bốc xếp hoặc lộ trình vận chuyển chưa được tối ưu.

2. Giải bài toán “Phụ thuộc vào một nhóm hàng” bằng KPI Chiến lược Marketing & Sales

Sự phụ thuộc vào nguồn hàng xi măng truyền thống khiến dư địa tăng trưởng của HTV bị bó hẹp khi thị trường xây dựng gặp khó khăn.

Chuyển giao mục tiêu đa dạng hóa: Thông qua BrainKPI, mục tiêu chiến lược của Ban Giám đốc về việc “mở rộng tệp khách hàng ngoài ngành” được phân rã thành các KPI hành động cụ thể cho Phòng Kinh doanh & Logistics.
Kết quả: Đội ngũ kinh doanh không chỉ tập trung chăm sóc các đơn hàng nội bộ VICEM mà còn chủ động tìm kiếm các hợp đồng vận tải container, nông sản, hàng siêu trường, siêu trọng. Tỷ trọng doanh thu ngoài ngành nhờ đó tăng trưởng rõ rệt qua từng quý.

3. Giải bài toán “Sức ỳ bộ máy” bằng đánh giá hiệu suất công bằng & minh bạch

Một doanh nghiệp có bề dày lịch sử 25 năm như Logistics Vicem không tránh khỏi tình trạng “cơ chế cũ”, nơi việc đánh giá nhân sự đôi khi chưa thật sự sát với giá trị cống hiến.

Phân rã KPI đến từng cá nhân: Từ Ban Giám đốc, Quản lý kho bãi, Đội trưởng đội xe/sà lan đến nhân viên điều độ đều sở hữu Thẻ KPI riêng biệt với các tiêu chí định lượng 100%.
Gắn hiệu suất với đãi ngộ: Kết quả đánh giá BrainKPI được kết nối trực tiếp với chính sách thưởng và lộ trình thăng tiến.

Kết quả: Tình trạng “cùng làm nhưng khác hưởng” hay sự đùn đẩy trách nhiệm giữa bộ phận Vận tải và Quản lý kho/cảng được triệt tiêu. Nhân viên chủ động nâng cao năng suất để đạt và vượt các chỉ số cam kết.

Nỗ lực chuẩn hóa bài bản cùng BrainKPI trong mô hình BrainBOS đã mang lại những quả ngọt rõ rệt cho Logistics Vicem:

Minh bạch hóa dòng vận hành: Ban lãnh đạo ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế (real data) theo thời gian thực thay vì báo cáo cảm tính.
Tối ưu hóa nguồn lực: Biên lợi nhuận được cải thiện nhờ kiểm soát tốt chi phí nhiên liệu, khấu hao phương tiện và giảm thiểu thời gian chờ bốc xếp.
Thúc đẩy tư duy mục tiêu: Đội ngũ nhân sự dịch chuyển mạnh mẽ từ tư duy “làm hết giờ” sang “làm đạt mục tiêu”.

Việc ứng dụng thành công BrainKPI không chỉ giải quyết các bài toán vận hành ngắn hạn, mà quan trọng hơn, đã tạo nên một văn hóa làm việc chú trọng vào hiệu suất tại Logistics Vicem. Đây chính là bệ phóng vững chắc giúp thương hiệu HTV giữ vững vị thế mắt xích logistics chiến lược trong hệ sinh thái VICEM, đồng thời tự tin mở rộng thị phần trên thị trường vận tải toàn quốc.

Công ty Cổ phần Logistics Vicem

Thực trạng