Công ty TNHH MTV Tổng Công ty 28 (Agtex 28) là một doanh nghiệp quốc phòng – an ninh trực thuộc Tổng cục Hậu cần (Bộ Quốc phòng). Với bề dày lịch sử phát triển, Agtex 28 đã khẳng định vị thế là một trong những tập đoàn kinh tế hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực dệt may, sản xuất trang phục quân trang cho lực lượng vũ trang, kết hợp kinh doanh thương mại và xuất khẩu dệt may dân dụng.
Tuy nhiên, là một doanh nghiệp mang tính chất đặc thù – vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị, quốc phòng do Quân đội giao phó, vừa phải tự chủ cạnh tranh trên thị trường thương mại khốc liệt – Agtex 28 đang phải đối mặt với những khó khăn và thực trạng thách thức như sau:
1. Áp lực từ biến động giá nguyên học liệu và sự phụ thuộc chuỗi cung ứng
Ngành dệt may Việt Nam nói chung và Agtex 28 nói riêng chịu ảnh hưởng rất lớn từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu (như bông, xơ, sợi, hóa chất nhuộm).
Bão giá và lạm phát chi phí: Bất kỳ sự biến động nào về địa chính trị, giá dầu thô hay chi phí logistics đường biển toàn cầu đều tác động ngay lập tức đến giá vốn đầu vào của doanh nghiệp.
Biên lợi nhuận bị thu hẹp: Trong khi giá nguyên liệu đầu vào tăng, giá bán các sản phẩm dệt may dân dụng xuất khẩu sang các thị trường lớn (Mỹ, EU, Nhật Bản) lại bị đối tác ép xuống do xu hướng thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng toàn cầu.
2. Thách thức lớn trong việc giữ chân nhân lực ngành may
May mặc là ngành thâm dụng lao động (sử dụng số lượng lớn lao động chân tay). Hiện nay, Agtex 28 đang phải đối mặt với làn sóng chuyển dịch lao động rất lớn:
Cạnh tranh thu nhập: Các doanh nghiệp FDI có tiềm lực tài chính mạnh liên tục đưa ra các mức lương, thưởng hấp dẫn để thu hút công nhân may lành nghề.
Sự thay đổi xu hướng nghề nghiệp: Giới trẻ hiện nay có xu hướng chuyển dịch sang các ngành nghề thuộc khối dịch vụ, công nghệ hoặc tự do (gig economy), khiến việc tuyển dụng lao động phổ thông và thợ may trẻ thay thế cho thế hệ cũ tại các nhà máy của Tổng Công ty trở nên vô cùng gian nan.
3. Đặc thù doanh nghiệp Quân đội: Dung hòa giữa “Nhiệm vụ Quốc phòng” và “Kinh tế”
Đây là khó khăn mang tính bản chất của các doanh nghiệp kinh tế quốc phòng như Agtex 28:
Tính ưu tiên của nhiệm vụ chính trị: Doanh nghiệp phải luôn ưu tiên tối đa nguồn lực (nhân sự, máy móc, nhà xưởng) để hoàn thành kế hoạch sản xuất quân trang, trang phục phục vụ cho các lực lượng vũ trang đúng tiến độ, đảm bảo tính bảo mật và tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt của Bộ Quốc phòng.
Sự kém linh hoạt trong cơ chế thị trường: Đôi khi, việc phải cân bằng giữa các quy định hành chính, quy chế quản lý tài sản, vốn nhà nước trong quân đội với yêu cầu phản ứng nhanh, linh hoạt của thị trường dệt may thương mại xuất khẩu tạo ra những độ trễ nhất định trong việc ra quyết định kinh doanh.
4. Áp lực đầu tư công nghệ xanh và tiêu chuẩn chuyển đổi số
Để duy trì các đơn hàng xuất khẩu sang các thị trường khó tính như EU, Agtex 28 bắt buộc phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về “Dệt may bền vững” (EPR – Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, chứng chỉ xanh, tiết kiệm năng lượng, tuần hoàn nước trong quy trình nhuộm).
Chi phí đầu tư công nghệ khổng lồ: Việc nâng cấp các hệ thống máy dệt sợi, dây chuyền nhuộm thế hệ mới và số hóa quy trình quản trị nhà máy đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu rất lớn.
Áp lực vận hành: Việc chuyển đổi từ mô hình quản lý thủ công, dựa trên kinh nghiệm sang mô hình quản trị nhà máy thông minh (Smart Factory) đòi hỏi năng lực thích ứng công nghệ của đội ngũ quản lý tầm trung và công nhân trực tiếp sản xuất phải thay đổi hoàn toàn, tạo ra áp lực đào tạo lại rất lớn.
Lời kết: Thực trạng khó khăn của Agtex 28 phản chiếu rõ nét bài toán của một doanh nghiệp “lưỡng dụng” đang tìm cách bứt phá. Để giữ vững vị thế đầu tàu quân trang và dệt may xuất khẩu, Tổng Công ty đòi hỏi phải có những đột phá mạnh mẽ trong việc tinh gọn bộ máy quản trị nội bộ, áp dụng các công cụ đo lường hiệu suất khoa học nhằm tối ưu hóa chi phí và kích hoạt tối đa năng lực cống hiến của người lao động.
