Trong bối cảnh chuyển đổi số và cải cách hành chính ngày càng sâu rộng, nhu cầu đánh giá hiệu quả công vụ một cách minh bạch, công bằng và dựa trên kết quả thực chất đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bài viết này phân tích vai trò chiến lược của hệ thống KPI (Chỉ số hiệu suất công việc) trong quản trị hành chính công, chỉ ra những khoảng trống hiện tại trong cách đánh giá cán bộ, đồng thời đề xuất khung hệ thống KPI 4 trụ cột mà Việt Nam nên sớm nghiên cứu áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Đây là lời kêu gọi cần thiết để Chính phủ và Bộ Nội vụ chủ động triển khai một hệ thống đo lường hiệu quả công vụ thực chất – lấy người dân làm trung tâm và phục vụ là mục tiêu.
Khoảng trống lớn trong đánh giá hiệu quả công vụ
Trong nhiều năm, Việt Nam đã triển khai các chương trình cải cách hành chính mạnh mẽ như chính phủ điện tử, tinh giản biên chế, chuyển đổi số quốc gia. Tuy nhiên, một điểm yếu chưa được giải quyết căn cơ chính là việc thiếu hệ thống đánh giá hiệu quả làm việc của công chức một cách minh bạch, rõ ràng và công bằng. Phần lớn việc đánh giá hiện nay vẫn dựa vào nhận xét cảm tính, tổng kết phong trào hoặc các báo cáo định tính, dẫn đến tình trạng người làm tốt và người làm chưa tốt khó phân biệt rạch ròi.
Vai trò của KPI trong quản trị công vụ hiện đại
KPI (Key Performance Indicators) – hệ thống chỉ số đánh giá hiệu suất công việc – là công cụ đã được nhiều quốc gia tiên tiến áp dụng hiệu quả trong quản lý hành chính công. KPI giúp đo lường cụ thể kết quả làm việc của cán bộ, đơn vị và tổ chức hành chính, tạo cơ sở để đưa ra các quyết định về đề bạt, đào tạo, thưởng phạt… Không chỉ dừng ở việc “chấm điểm”, KPI còn tạo động lực để từng cá nhân và tổ chức phấn đấu, cải tiến và gắn kết hơn với mục tiêu chung của nhà nước phục vụ.
Cần một hệ thống KPI quốc gia, thống nhất và khả thi
Thay vì mỗi địa phương, mỗi đơn vị tự xây dựng KPI theo cách riêng, đã đến lúc Bộ Nội vụ cần chủ trì xây dựng một Bộ KPI quốc gia áp dụng thống nhất toàn quốc. Hệ thống này phải vừa đảm bảo tính tiêu chuẩn để so sánh, vừa đủ linh hoạt để điều chỉnh theo cấp hành chính (Trung ương, tỉnh, huyện, xã) và theo vị trí công việc (lãnh đạo, chuyên viên, hỗ trợ, phục vụ). Khi đó, kết quả KPI mới có giá trị sử dụng thực tế trong công tác quản trị, điều động và phát triển đội ngũ.
Đề xuất khung 4 trụ cột KPI cho hành chính công
Một hệ thống KPI hành chính công hiệu quả nên xoay quanh 4 trụ cột chính:
- Chất lượng dịch vụ công: Đo mức độ phục vụ người dân và doanh nghiệp, với các chỉ số như: tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn (≥95%), tỷ lệ khiếu nại được xử lý đúng thời hạn (100%), tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến (≥75%), mức độ hài lòng của người dân.
- Hiệu quả quản lý vận hành: Đánh giá sự vận hành trơn tru của cơ quan như: tỷ lệ tuân thủ quy trình nội bộ (≥97%), tỷ lệ cán bộ được đào tạo chuyên môn (≥90%), thời gian khắc phục sự cố kỹ thuật (<2 giờ), mức độ an toàn dữ liệu đạt chuẩn (100%).
- Cải cách và đổi mới: Thúc đẩy sáng tạo trong công vụ, thể hiện qua số sáng kiến cải cách hành chính triển khai, tỷ lệ giao dịch qua Cổng dịch vụ công quốc gia (≥85%), thời gian triển khai công nghệ mới (<3 tháng), tỷ lệ thủ tục được đơn giản hóa (≥20%).
- Quản lý tài chính – ngân sách công: Đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước, ví dụ như: mức độ tiết kiệm chi phí vận hành (≥10% so với dự toán), tỷ lệ thu đúng hạn (≥95%), tỷ lệ dự án hoàn thành đúng ngân sách (≥90%), mức độ minh bạch tài chính đạt 100%.
Xem thêm: Xây dựng khung năng lực
Tác động tích cực nếu áp dụng hiệu quả
Nếu được triển khai đúng, hệ thống KPI không chỉ giúp đo lường hiệu quả công việc, mà còn là công cụ quản trị giúp thay đổi tư duy lãnh đạo, nâng cao văn hóa làm việc chuyên nghiệp và đẩy nhanh cải cách hành chính thực chất. Người dân sẽ là bên hưởng lợi nhiều nhất khi bộ máy nhà nước hoạt động hiệu quả, minh bạch, có trách nhiệm giải trình rõ ràng và liên tục cải tiến. Đồng thời, hệ thống KPI cũng là nền tảng để tích hợp với các chính sách cải cách tiền lương, thi đua khen thưởng, và quản lý nguồn nhân lực hiện đại.
Kết luận: KPI là thước đo năng lực phục vụ của công chức Nhà nước
Việc xây dựng hệ thống KPI quốc gia cho hành chính công không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Đây là bước đi quan trọng để nâng cao năng lực quản trị, hiện đại hóa nền công vụ, và quan trọng nhất là khôi phục niềm tin của người dân vào chính quyền. Bộ Nội vụ và Chính phủ nên sớm chủ động nghiên cứu, thí điểm và ban hành hướng dẫn chính thức, để biến KPI trở thành một phần cốt lõi của hệ thống quản lý công vụ chuyên nghiệp tại Việt Nam.
